Onderhoudsgeld is een thema waar ouders vaak tegenop kijken. Ze willen het eerlijk doen, maar weten niet goed hoe zo’n bedrag tot stand komt. Voor bemiddelaars is het daarom essentieel om helderheid te brengen: welke factoren spelen mee, wat kunnen tools wel en niet, en hoe begeleid je ouders naar een gedragen financiële regeling? 

Dit artikel geeft je een concreet, werkbaar kader dat je meteen in je praktijk kan gebruiken.

1. Onderhoudsgeld is méér dan de verblijfsregeling

Veel ouders denken dat een week‑weekregeling automatisch betekent dat er geen onderhoudsgeld verschuldigd is. Dat is een hardnekkige mythe. De verblijfsregeling is slechts één element in de berekening. Ook de inkomsten en vaste kosten van elke ouder, de kost van het kind, het eigen inkomen van het kind en het groeipakket spelen een rol.

Dat betekent dat zelfs bij een gelijkmatig verdeeld verblijf een onderhoudsbijdrage mogelijk is wanneer de financiële draagkracht van de ouders sterk verschilt. Daarnaast berekenen sommige tools ook de bijdrage die beide ouders storten op de kindrekening, indien er gekozen wordt om daarmee te werken.

2. Welke factoren bepalen het onderhoudsgeld?

Om ouders goed te begeleiden, is het belangrijk dat je de verschillende parameters helder kan uitleggen. Dit zijn de elementen die in élke berekening terugkomen:

Inkomsten van de ouders

Er wordt gekeken naar het reële inkomen, niet enkel het loonstrookje. Dat omvat:

• nettoloon
• voordelen in natura
• huurinkomsten
• niet‑uitgekeerde winst bij zelfstandigen
• de vraag of een ouder zijn/haar verdiencapaciteit benut. Wanneer een ouder bijvoorbeeld niet werkt zonder gegronde reden, kan een fictief voltijds inkomen worden ingerekend.

Vaste kosten van de ouders

Hier telt vooral de huur- of leninglast. Andere vaste kosten (nutsvoorzieningen, telecom, abonnementen…) worden niet meegenomen omdat die voor beide ouders vergelijkbaar zijn of in verhouding tot hun inkomen worden geregeld.

De kost van het kind

Die hangt af van:

• leeftijd
• levensstandaard van de ouders
• specifieke noden (zorgkosten, therapie, hobby’s…)

Het groeipakket

Zowel de hoogte als de verdeling ervan speelt mee. Hoeveel bedraagt het groeipakket en aan wie wordt het uitbetaald?

Het eigen inkomen van het kind

Alleen inkomsten uit goederen tellen mee. Vakantie- of weekendwerk telt niet mee, tenzij het om uitzonderlijk hoge bedragen gaat.

3. Onderhoudstools: nuttig, maar altijd met duiding

Er bestaan verschillende tools om onderhoudsgeld te berekenen. Ze werken volgens wiskundige modellen en geven een indicatie, geen absolute waarheid.

De meest gebruikte zijn:

• Hobin (gratis, en veelal gebruikt door familierechtbanken)
• Pareto
• Gezinsbond tool
• Rekenbladen van de Scheidingsprofessionals

Wat bemiddelaars moeten weten:

• Geen enkele tool dekt alle situaties volledig.
• De uitkomst hangt sterk af van de parameters die je invoert.
• Kleine verschillen tussen tools zijn normaal.
• Tools zijn een startpunt voor het gesprek, geen eindpunt.
• Hobin wordt vaak gebruikt door familierechtbanken, wat ouders helpt om realistische verwachtingen te vormen.

Het is belangrijk om ouders uit te leggen dat deze tools geen oordeel vellen, maar een richting geven. Ze helpen om het gesprek te structureren en om verschillende scenario’s te vergelijken.

4. Hoe gebruik je deze tools in bemiddeling?

Bemiddelaars hoeven geen “rekenmachine” te zijn. Wat ouders vooral nodig hebben, is inzicht en rust. Zo kan je de tools inzetten:

• Start met transparantie
  Leg uit welke factoren meespelen en waarom.
  Ouders voelen zich vaak opgelucht wanneer ze begrijpen dat het geen willekeurig bedrag is.

• Werk met scenario’s.
  Dit is vaak helpend wanneer ouders blijven discussiëren over de invoer van de parameters omdat ze denken dat het een groot verschil is terwijl het verschil in uiteindelijke bijdrage soms erg meevalt.
  Toon bijvoorbeeld:
  - wat er gebeurt als het groeipakket anders verdeeld wordt
  - hoe het bedrag verandert bij een andere verblijfsregeling
  - wat het effect is van een verschil in inkomen

5. Benoem dat onderhoudsgeld geen straf is

Veel ouders ervaren het als iets emotioneel. Herhaal dat het gaat om het financieel ondersteunen van de kinderen, niet om betalen aan de ex-partner.

6. Werk naar een gedragen regeling

Gebruik de tool als gespreksstarter. Niet als eindbeslisser. Laat ouders reflecteren: Wat voelt eerlijk? Wat is haalbaar? Wat hebben de kinderen nodig?

Een bedrag dat ouders begrijpen en kunnen uitleggen, is veel duurzamer dan een bedrag dat uit de tool rolt. Er kan met de ouders ook gekeken worden naar eventuele aanpassingsmogelijkheden van de financiële regeling, bv. wanneer de verblijfsregeling of hun inkomsten wijzigen.

7. Wanneer is er géén onderhoudsgeld?

Dat kan, maar alleen wanneer:

• de verblijfsregeling gelijkmatig verdeeld is
• én de financiële draagkracht van beide ouders vergelijkbaar is
• én het groeipakket evenwichtig verdeeld is

Zodra één ouder financieel duidelijk sterker staat, kan zelfs bij week‑week een onderhoudsbijdrage aangewezen zijn.

8. Tot slot: cijfers helpen, maar mensen beslissen

Onderhoudsgeld berekenen is geen exacte wetenschap. Het is een combinatie van objectieve parameters, wiskundige modellen en menselijke afwegingen. Tools geven richting, maar het zijn ouders die beslissen wat haalbaar, eerlijk en duurzaam is. Onderhoudsgeld berekenen is dus altijd maatwerk, aangepast aan de specifieke situatie van de mensen en de noden van hun kind(eren).